Hatay İli ülkemizin güneyinde, İskenderun körfezinin doğu kıyılarında yer alır. Batıdan Akdeniz, güney ve doğudan Suriye, kuzeybatıdan Adana, kuzeyden Osmaniye ve kuzeydoğudan Gaziantep ile çevrilidir. Hatay; Antakya, Altınözü, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ ve Yayladağı ilçelerinden oluşur. Yüzölçümü göller hariç 5.524 km² olup, il topraklarının %46,1’ini dağlar, %33,5’ini ovalar ve %20,4’ünü platolar oluşturur.
Hatay’ın tarım alanları, toprak yapısı, iklimi ve diğer doğal koşulları ürün deseninde çeşitliliğe, hasatta erkenciliğe ve ikinci ürün yetiştirilebilmesine olanak sağlamakla birlikte hayvancılık faaliyetlerinin de gelişimine katkı sunmaktadır. Bu özellikleri Hatay’ı, gıda ürünleri ve içecek imalatı sektörüne hammadde sağlayan önemli bir konuma taşımaktadır. Hatay ili, gıda sektörüne hammadde oluşturan birçok sebze ve meyvede Türkiye ortalamasının üzerinde üretim rakamlarına sahiptir. Hatay; tarımsal üretim bakımından Türkiye’nin ihtiyacını önemli ölçüde karşılayan ve ihracat rakamları açısından da ciddi katkılar sağlayan bir ildir.
Hatay’da toplam 552.400 hektar arazi varlığının 275.578 hektarlık bölümünü tarım alanları oluşturmaktadır. Tarım alanlarının yaklaşık %63’ünde sulu tarım yapılmaktadır. Özellikle Asi Deltası, Dörtyol ve İskenderun çevresindeki kıyı ovası ile Amik Ovası, Hatay’daki önemli tarım alanları olarak sıralanabilmektedir. Hem bu alanların verimliliği ve hem de yörede görülen yumuşak Akdeniz ikliminin etkisiyle Hatay’da tarımsal ürün yelpazesi oldukça geniştir. İlimizdeki toprak yapısı, iklim ve diğer doğal koşulları ürün deseninde çeşitliliğe, hasatta erkenciliğe ve ikinci ürün yetiştirilebilmesine imkân tanımaktadır.
|
Hatay Tarım Sektörü ile İlgili Genel Veriler |
|
|
Nüfus (TÜİK 2024) |
1.562.185 |
|
İlin Arazi Varlığı (ha) |
552.400 |
|
Rakım (m) |
85 |
|
İl Nüfus Yoğunluğu (km2) |
287 |
|
Akdeniz'deki Kıyı Uzunluğu (Km) |
183 |
|
Toplam Tarım Alanı (Ha) |
275.578 |
Hatay’ın toplam tarım arazisi 275.578 hektar olup, ilimizin sulamaya elverişli olan 206.553 ha tarım arazisinin %85’lik bölümü sulanmaktadır. İlimizin tarım arazisi dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|
Arazi |
2023 % |
2024 % |
||
|
Tarla Arazisi |
152.052 |
55 |
150.094 |
54 |
|
Meyve Alanı |
101.421 |
37 |
101.729 |
37 |
|
Sebze Alanı |
22.105 |
8 |
23.755 |
9 |
|
TOPLAM |
275.578 |
100 |
275.578 |
100 |
Hatay, tarımsal üretimde birçok üründe ülke genelinde önemli başarılara imza atmaktadır. Ürün, ülke sıralaması, üretim miktarı ve ülkedeki payı ile Hatay’dan en fazla ihracat yapılan ülkeler sıralaması aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.
|
Ülke Sıralama |
Üretim Miktarı (Ton) |
Ülke Payı (%) 2024 |
||
|
Hatay (2024) |
Türkiye |
|||
|
Tatlı Patates |
1 |
1.256 |
2.352 |
53 |
|
Pazı |
1 |
5.848 |
8.358 |
70 |
|
Maydanoz |
1 |
80.060 |
126.117 |
63 |
|
Dereotu |
1 |
9.278 |
14.470 |
64 |
|
Mandalina |
2 |
512.233 |
1.988.000 |
26 |
|
Portakal |
3 |
302.245 |
1.610.000 |
19 |
|
Narenciye Toplamı |
3 |
948.637 |
5.478.000 |
17 |
|
Limon |
3 |
128.713 |
1.730.000 |
7 |
|
Havuç |
3 |
72.886 |
892.155 |
8 |
|
Altıntop (Greyfurt) |
3 |
5.232 |
113.790 |
4 |
|
Yeni Dünya |
3 |
493 |
15.015 |
3 |
|
Zeytin |
7 |
223.425 |
1.520.000 |
15 |
|
Pamuk (Kütlü) |
4 |
175.145 |
2.243.000 |
8 |
|
Muz |
4 |
8.084 |
875.000 |
1 |
|
Soğan (Kuru) |
5 |
155.329 |
2.600.000 |
6 |
|
Kayısı |
4 |
49.446 |
1.269.000 |
4 |
|
Taze Bezelye |
4 |
8.029 |
138.687 |
6 |
Bölgemiz tatlı patates, pazı, maydanoz, dereotu üretiminde Türkiye’de 1. sırada olurken; mandalina üretiminde ülkemizde 2.; limon, portakal, havuç, turunçgiller, yeni dünya ve altıntop greyfurt üretiminde ise Türkiye’de 3. sırada yer almaktadır.
Ülkemizde yaklaşık 12.000 çeşit farklı bitki türü bulunmaktadır. Bunların yaklaşık 3.800 çeşidi endemik bitkidir. Hatay doğalında bugüne kadar 2.500’e yakın farklı bitki türü tespit edilmiştir. Bunlardan 550’sinin tıbbi ve aromatik bitki özelliği taşıdığı ve bu bitkilerin 350’ sinin endemik tür olduğu bildirilmiştir. Ülkemizde bulunan endemik türlerin yaklaşık %10’u Hatay ilinde yetişmektedir.
|
Hatay’dan En Fazla Tarım İhracatı Yapılan Ülkeler (2024) |
|
|
Ülke Adı |
Miktar (ton) |
|
Suriye |
199.841 |
|
Rusya |
169.534 |
|
Suudi Arabistan |
62.055 |
|
Romanya |
31.191 |
|
Irak |
21.804 |
|
Ukrayna |
21.056 |
